Nowelizacja prawa budowlanego. Analiza prawna zapisów dotyczących fotowoltaiki, magazynów energii i infrastruktury elektroenergatycznej
Prezydent RP podpisał w dniu 28 sierpnia 2026 roku nowelizację Prawa budowlanego, która ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców planujących inwestycje budowlane, w tym instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii. Ustawa została ogłoszona 1 września 2026 roku.
Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie 18-miesięcznego okresu przejściowego. W przypadkach określonych w ustawie inwestor będzie mógł zdecydować, czy zastosować nowe wymagania techniczno-budowlane, czy przepisy obowiązujące do 19 września 2026 roku.
Daje to firmom dodatkowy czas na przygotowanie dokumentacji, ocenę wpływu nowych wymagań na projekt oraz ograniczenie ryzyka nieprzewidzianych zmian technicznych i kosztowych.
Nowelizacja nie przesuwa planowanego terminu wejścia w życie nowych Warunków Technicznych. Wprowadza jednak mechanizm, dzięki któremu w określonych przypadkach inwestor będzie mógł wybrać stosowanie dotychczasowych przepisów.
Na czym polega okres przejściowy?
W okresie 18 miesięcy od 20 września 2026 roku projekt zagospodarowania działki lub terenu albo projekt architektoniczno-budowlany będzie mógł zostać sporządzony zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi do 19 września 2026 roku.
Możliwość ta dotyczy dokumentacji składanej do:
- wniosku o pozwolenie na budowę;
- wniosku o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu
- projektu architektoniczno-budowlanego; zgłoszenia budowy.
Aby skorzystać z dotychczasowych przepisów, inwestor musi złożyć organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenie o ich stosowaniu. Nie jest to zatem rozwiązanie działające automatycznie. Inwestor powinien świadomie wybrać właściwy reżim prawny i zadbać o złożenie wymaganego oświadczenia.
Jeden reżim dla całej inwestycji
Jeżeli inwestor złoży oświadczenie o stosowaniu dotychczasowych przepisów, według tych samych regulacji będzie musiał zostać sporządzony również projekt techniczny. Dotychczasowe przepisy będą miały wtedy zastosowanie także do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego. Pozwala to zachować spójność dokumentacji i ograniczyć ryzyko, że różne części jednej inwestycji będą oceniane według odmiennych warunków technicznych.
Co z robotami niewymagającymi pozwolenia ani zgłoszenia?
Nowelizacja przewiduje również rozwiązanie dla budowy i robót budowlanych wskazanych w art. 29 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego – m.in.:
- instalowania urządzeń fotowoltaicznych o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW;
- budowy magazynów energii elektrycznej o pojemności nominalnej nie większej niż 30 kWh;
- instalowania pomp ciepła i wolnostojących kolektorów słonecznych;
- wykonywania określonych instalacji wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku;
- utwardzania powierzchni gruntu na działkach budowlanych.
W okresie przejściowym inwestor będzie mógł stosować do nich przepisy techniczno-budowlane obowiązujące do 19 września 2026 roku. W takich przypadkach ustawa nie wymaga składania oświadczenia, o którym mowa w art. 102a Prawa budowlanego.
Każdorazowo należy jednak sprawdzić, czy konkretna instalacja fotowoltaiczna albo magazyn energii rzeczywiście należy do kategorii inwestycji lub robót objętych tym rozwiązaniem.
Co nowelizacja oznacza dla inwestycji PV i BESS?
Projekt nowych Warunków Technicznych, określany jako „WT2026”, przewiduje szczegółowe wymagania odnoszące się do instalacji fotowoltaicznych na budynkach oraz akumulatorowych magazynów energii. Pełna lista wymagań znajduje się TUTAJ.
Projektowane zmiany dotyczą między innymi: bezpieczeństwa pożarowego instalacji PV; sposobu prowadzenia przewodów po stronie DC; lokalizacji falowników; podziału dużych instalacji dachowych na sektory; awaryjnego odłączania instalacji; lokalizacji magazynów energii; odległości BESS od budynków; wentylacji i detekcji zagrożeń; systemów zarządzania baterią; zabezpieczeń i urządzeń gaśniczych.
W przypadku dużych instalacji przemysłowych nowe wymagania mogą wpływać na układ urządzeń, powierzchnię potrzebnej działki, dokumentację projektową, harmonogram oraz całkowity koszt inwestycji. Podpisana nowelizacja daje inwestorom czas na ocenę, czy korzystniejsze będzie przygotowanie projektu według dotychczasowych zasad, czy od razu zgodnie z projektowanymi wymaganiami WT2026.
Czy okres przejściowy obejmuje każdą inwestycję PV i BESS?
Nie. Możliwość zastosowania dotychczasowych przepisów zależy od rodzaju zamierzenia budowlanego oraz procedury wymaganej do jego realizacji.
Warunki Techniczne dotyczą przede wszystkim budynków, ich usytuowania oraz związanych z nimi urządzeń. Nie wszystkie wymagania będą więc automatycznie stosowane do każdej naziemnej farmy fotowoltaicznej albo każdego kontenerowego magazynu energii.
Znaczenie mogą mieć m.in.: sposób powiązania instalacji z budynkiem; lokalizacja urządzeń; zakres planowanych robót; etap przygotowania projektu; konieczność uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia; kwalifikacja poszczególnych obiektów i urządzeń na gruncie Prawa budowlanego.
Przed wyborem dotychczasowych lub nowych zasad konieczna jest zatem indywidualna analiza inwestycji.
Kiedy warto rozważyć zastosowanie dotychczasowych przepisów?
Zastosowanie przepisów obowiązujących do 19 września 2026 roku może być korzystne przede wszystkim dla inwestycji, w których: opracowano już koncepcję techniczną; wybrano urządzenia lub dostawców; określono lokalizację instalacji PV albo kontenerów BESS; przygotowano projekt zagospodarowania terenu; uzyskano warunki przyłączenia; rozpoczęto uzyskiwanie decyzji i pozwoleń; zmiana projektu mogłaby prowadzić do wzrostu kosztów lub opóźnienia harmonogramu.
Nie oznacza to jednak, że wybór dotychczasowych przepisów zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem.
W przypadku inwestycji planowanych w dłuższej perspektywie albo przewidujących późniejszą rozbudowę racjonalne może być uwzględnienie nowych standardów już na etapie projektowania. Zmniejszy to ryzyko konieczności przebudowy instalacji lub dostosowania jej do nowych wymagań w przyszłości.
Jak przygotować się do wyboru właściwych zasad?
Przed podjęciem decyzji inwestor powinien przeanalizować: aktualny etap przygotowania inwestycji; zakres i kwalifikację planowanych robót; wymaganą procedurę administracyjną; termin złożenia wniosku lub zgłoszenia; możliwość skorzystania z okresu przejściowego; wpływ projektowanych WT2026 na układ i koszt inwestycji; wymagania ochrony przeciwpożarowej; warunki przyłączenia i wymagania operatora sieci; możliwość przyszłej rozbudowy instalacji; harmonogram dostaw, budowy i uruchomienia.
Decyzja o wyborze właściwego reżimu powinna zostać podjęta wspólnie z projektantem i wykonawcą, po porównaniu skutków technicznych, formalnych i ekonomicznych obu wariantów.
Nowelizacja Prawa budowlanego daje inwestorom większą elastyczność i ogranicza ryzyko, że przygotowywane projekty będą wymagały natychmiastowej zmiany po wejściu nowych Warunków Technicznych.
Nie jest to jednak automatyczne przedłużenie obowiązywania dotychczasowych zasad dla wszystkich inwestycji. Możliwość skorzystania z okresu przejściowego zależy od rodzaju projektu, procedury budowlanej, złożenia przez inwestora odpowiedniego oświadczenia.
Okres przejściowy warto wykorzystać na analizę projektu i wybór rozwiązania, które będzie bezpieczne, opłacalne i zgodne z planowanym harmonogramem.
PRZYGOTUJ INWESTYCJĘ Z RAWICOM
RAWICOM kompleksowo realizuje instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii – od analizy potrzeb przedsiębiorstwa i przygotowania koncepcji, przez projektowanie oraz dobór technologii, aż po budowę, uruchomienie i serwis.
Wspieramy inwestorów również w ocenie wpływu zmian prawnych i technicznych na planowane projekty PV oraz BESS.
Jeżeli planujesz budowę instalacji fotowoltaicznej, magazynu energii albo systemu PV+BESS, skontaktuj się z RAWICOM. Przeanalizujemy założenia inwestycji i pomożemy przygotować rozwiązanie dopasowane do potrzeb przedsiębiorstwa, dostępnego terenu, harmonogramu oraz obowiązujących wymagań.
*Artykuł przedstawia stan prawny i stan prac legislacyjnych na 14 września 2026 roku. Szczegółowe wymagania WT2026 pozostają na etapie prac legislacyjnych i mogą ulec zmianie.*
